Trước khi bắt đầu học 42 sounds trong Jolly Phonics mình đã từng nghĩ: ” Cứ cho con thuộc bảng chữ cái ABC trước đã” . Nhưng rồi sau đó mình nhận ra…. con thuộc bảng chữ cái nhưng lại không tự đọc được từ như cat, dog…. Hoặc khi con đã học các âm theo bảng chữ cái, nhưng lại cũng không biết ghép chúng lại để đánh vần. Và đó là lí do mình tìm hiểu và bắt đầu lại cùng Jolly phonics.
1. “SOUND” TRONG TIẾNG ANH LÀ GÌ
Nhiều Bố mẹ hỏi minh: ” Sound có phải là chữ cái không?”
Câu trả lời là: KHÔNG
🔎 Sound (âm) là âm thanh khi chúng ta phát ra để đọc một từ.
🔎 Letter (chữ cái) là ký hiệu dùng để viết âm đó.
Ví dụ: Chũ cái a có tên là /ei/. Nhưng khi đọc từ Cat, âm của nó là /æ/
👉 Vì vậy, nếu con chỉ học bảng chữ cái ABC mà không học sound, con sẽ biết “tên chữ” nhưng không đọc được từ.
Và đó là lý do chương trình Jolly Phonics dạy theo 42 sounds thay vì dạy ABC trước.
2. 42 SOUNDS TRONG JOLLY PHONICS GỒM NHỮNG GÌ?
Trong chương trình Jolly Phonics, trẻ được học 42 âm cơ bản – nền tảng để đọc hầu hết các từ tiếng Anh.
42 âm được chia ra làm 7 nhóm:
- Nhóm 1: s – a – t – i – p – n
- Nhóm 2: c – k – e – h – r – m – d
- Nhóm 3: g – o – u – l – f – b
- Nhóm 4: ai – j – oa – ie – ee – or
- Nhóm 5: z – w – ng – v – oo (short) , oo ( long)
- Nhóm 6: y – x – ch – sh – th (voiced) – th ( unvoiced)
- Nhóm 7: qu – ou – oi – ue – er – ar
📌 Lưu ý quan trọng:
Có những âm được tạo bởi 2 chữ cái nhưng chỉ tạo ra 1 sound như: sh, ch, ai, ee…
Đây là điều khiến nhiều bố mẹ bất ngờ khi mới tiếp cận phonics.
3. ALTERNATIVE SOUNDS LÀ GÌ?
Đây là phần khiến nhiều bố mẹ “giật mình” 😅
Một sound có thể được viết theo nhiều cách khác nhau.
Ví dụ:
Âm /ai/ có thể viết thành:
- ai → rain
- ay → play
- a_e → cake
Âm /ee/ có thể viết thành:
- ee → see
- ea → eat
- y → baby
👉 Những cách viết khác nhau này được gọi là alternative spellings (alternative sounds).
Vì vậy, sau khi học 42 sounds cơ bản, con sẽ tiếp tục học cách nhận diện các dạng viết khác nhau của cùng một âm.
Đây là lý do vì sao học phonics đúng lộ trình rất quan trọng.
4. CÁCH HỌC 42 SOUNDS TRONG JOLLY PHONICS
🌱 4.1 Đối với trẻ 3–5 tuổi
Ở lứa tuổi này, các con mới bắt đầu tiếp xúc với tiếng Anh.
Mục tiêu KHÔNG phải viết đẹp.
Mà là:
✔ Nghe được sound
✔ Nhớ được sound
✔ Nhận ra sound
Mỗi ngày chỉ cần 1 sound là đủ.
Phương pháp nên kết hợp:
- Flashcard
- Trò chơi
- Action (hành động minh họa)
- File nghe
Mình từng tham gia khóa học Phonics – Early Reader 3+ của mẹ Mia — một người mẹ đồng hành cùng con từ rất sớm. Trong khóa học đó, mẹ Mia hướng dẫn rất chi tiết từng bước học Jolly Phonics cho trẻ 3+ và cung cấp rất nhiều tài liệu: file nghe, worksheet, cách tổ chức game…
Vì đây là tài liệu bản quyền nên mình xin phép không chia sẻ lại.
Nếu bố mẹ có con trong độ tuổi 3–5, mình rất khuyên nên học theo lộ trình bài bản và có người hướng dẫn rõ ràng.
🌿 4.2 Đối với trẻ cấp 1
Mình có 2 bạn đang học tiểu học.
Trước khi học Jolly Phonics, mình từng cho con học Oxford Phonics. Tuy nhiên, việc học không đem lại hiệu quả như mong muốn vì các con học âm riêng lẻ nhưng chưa được luyện kỹ blending (ghép âm) và segmenting (tách âm).
Sau đó, mẹ con mình quyết định bắt đầu lại với Jolly Phonics.
Với các bạn cấp 1, cách học của nhà mình như sau:
✔ Học theo từng group
Mỗi buổi học sẽ học 1 group thay vì 1 sound lẻ. Vì các con đã lớn và có nền tảng, các con có thể tiếp thu được nhiều hơn so với các em nhỏ.
✔ Nhận biết sound + nhớ qua action, bài hát
Cái hay của Jolly Phonics là mỗi sound đều được gắn với một hành động, bài hát và một câu chuyện. Vì vậy, khi được học theo cách này, các con nhớ rất nhanh và rất lâu. Ngoài gia việc học tập lại rất vui vẻ vì các con được nhảy múa, vận động trong giờ học.
✔ Học blending ngay từ đầu
Ngay từ nhóm đầu tiên, sau khi học được những âm đầu, các con có thể bắt đầu vào học Blending – ghép vần để đọc từ.
Ví dụ:
s – a – t → sat
Điều này sẽ khiến cho việc học của các con vui vẻ hơn. Học âm không còn nhàm chán. Các con cảm thấy rất hào hứng khi mình tự đọc được những từ mới.
✔ Ôn tập qua game
Đối với các con nhỏ ở độ tuổi này, các hoạt động Gaming sẽ giúp cho những buổi học trở nên vui nhộn hơn, hào hứng hơn và từ đó các con sẽ nhớ được bài nhanh hơn. Đặc biệt khi chúng ta là Bố mẹ đồng hành cùng con, việc tạo ra những trò chơi để ôn luyện sẽ giúp cho việc học mà như chơi – tránh áp lực cho các con.
Các game mình hay chơi như:
- Sound Bingo
- Word Action
- Quiz game
- Sound detective (tìm sound trong bài đọc trên lớp)
✔ Học qua câu chuyện
Mình cho con đọc đoạn truyện ngắn, nhiệm vụ của con là tìm các sound đã học trong bài.
Hoạt động này giúp con vừa đọc hiểu vừa củng cố phonics.
Chơi 5–10 phút mỗi ngày là đủ.
Quan trọng là đều đặn.
5. APP JOLLY PHONICS
Nếu bố mẹ không có nhiều thời gian chuẩn bị tài liệu, có thể tham khảo app chính thức của Jolly Phonics.
App có:
✔ Dạy âm theo từng group
✔ Âm thanh chuẩn – phát âm bản ngữ
✔ Có bài hát và câu chuyện cho từng sound
✔ Có game luyện tập
Hai bạn nhà mình cũng rất thích chơi game trên app này.
Lời nhắn từ Mam & Sister
Khi hiểu về 42 sounds trong Jolly Phonics, mình nhận ra rằng tiếng Anh có cấu trúc và khi con nắm được các âm gốc, việc đọc sẽ trở nên tự nhiên hơn rất nhiều.
Nếu Bố mẹ muốn mình chia sẻ thêm:
- Lộ trình học từ Jolly Phonics
- Cách ôn Alternative sounds và tricky words
- Hoặc bộ tài liệu mình đang dùng cùng các con.
Mình sẽ viết tiếp ở các bài sau nhé!
